Τι είναι οι «ψηφιακές ιστορίες»;

  • Οι ψηφιακές ιστορίες είναι μικρές ταινίες, 2-3 λεπτών, που αφηγούνται μια προσωπική ή βιωματική ιστορία. Οι ιστορίες αυτές παράγονται σε ομαδικά εργαστήρια διάρκειας 3-5 ημερών, με τη βοήθεια εκπαιδευτών για την εκμάθηση των αναγκαίων δεξιοτήτων. Για τη δημιουργία τους χρησιμοποιούνται ηλεκτρονικοί υπολογιστές με ενσωματωμένο λογισμικό για επεξεργασία ήχου-εικόνας και μοντάζ. Οι συμμετέχοντες γράφουν την ιστορία τους, συλλέγουν μια σειρά 10-20 φωτογραφιών από την προσωπική τους συλλογή, ψηφιοποιούν το υλικό τους ηχογραφούν και τέλος μοντάρουν την αφήγησή, τη μουσική-ήχους και τις φωτογραφίες.

 

  • Υπάρχει μια αυστηρότητα στη δημιουργία μιας ψηφιακής ιστορίας: 250 λέξεις, 10-20 φωτογραφίες και δύο λεπτά διάρκεια. Οι περιορισμοί στη μορφή είναι μια αναγκαία βοήθεια, όταν έρχεται κάποιος για πρώτη φορά αντιμέτωπος με πολύπλοκες (πολυμεσικές) μορφές επικοινωνίας, ώστε να υπάρξει μια αισθητική φόρμα (κάτι αντίστοιχο με την ομοιοκαταληξία και το "μέτρο" που υπάρχουν σε κάποια λογοτεχνικά είδη). Η αισθητική των ψηφιακών ιστοριών επηρεάζεται κυρίως από τις ικανότητες που έχουν όλοι οι άνθρωποι να αφηγούνται ιστορίες, από τη καθημερινή χρήση της γλώσσας στην επικοινωνία, αλλά και από τη χρήση ή τη θέαση άλλων μορφών οπτικοακουστικής επικοινωνίας, όπως η τηλεόραση, ο κινηματογράφος, το θέατρο, τα μικρά προσωπικά βίντεο στο διαδίκτυο και τα κινητά, τις διαφημίσεις, τα εικαστικά και τα μουσικά video-clip κα.

 

  • Αν τα επίπεδα γραμματισμού (ή άλλοι λόγοι) εμποδίζουν τους συμμετέχοντες να γράψουν την ιστορία τους, κάνουμε συνεντεύξεις και δουλεύουμε μαζί τους στο μοντάζ. Αν ο χρόνος, οι πηγές ή οι συνθήκες δεν επιτρέπουν στους συμμετέχοντες να μάθουν τις βασικές δεξιότητες χειρισμού των υπολογιστών, συμβάλλουμε τουλάχιστον ώστε να κατευθύνουν οι ίδιοι τη δημιουργική διαδικασία, να έχουν δηλαδή «τη τελευταία λέξη» στο μοντάζ και τη διανομή της ιστορίας τους.

 

  • Οι παρεμβάσεις των εκπαιδευτών έχουν σαν στόχο κυρίως την αισθητική αρτιότητα, τη βελτίωση της αφήγησης, τη διευκόλυνση πρόσβασης σε εικόνες ήχους και την τεχνική επεξεργασία τους, τη συνεργασία, με στόχο πάντα την πραγματοποίηση ενός ευχάριστου για τους συμμετέχοντες εργαστηρίου. Οποιοσδήποτε συμμετέχει σε ένα εργαστήριο, μπορεί να είναι ευγενικός, κακόθυμος, έξυπνος, αργός, φιλόδοξος, εγωιστής, αστείος, αδιάφορος, εμπνευσμένος, αλλά ποτέ, σε καμιά περίπτωση δε κάνει λάθος! Η αξιολόγηση αφορά μόνο τον ίδιο. Καμιά ιστορία δε μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέτρο σύγκρισης για την ιστορία κάποιου άλλου, ή να αξιολογηθεί με οποιονδήποτε τρόπο ως καλύτερη. Για το λόγο αυτό άλλωστε είναι αναγκαίο να τελειώσουν όλοι οι συμμετέχοντες την ψηφιακή ιστορία τους.

 

  • Πρέπει να είναι μια προσωπική, βιωματική ιστορία.  Οι συμμετέχοντες ενθαρρύνονται ανοιχτά να χρησιμοποιούν καθημερινές δικές τους εκφράσεις στις αφηγήσεις και τις αναπαραστάσεις των ιστοριών τους. Οι συμμετέχοντες που προσπαθούν να ‘σπάσουν’ τη φόρμα χρησιμοποιώντας ποίηση ή ‘αντικειμενικό’ ντοκιμαντερίστικο ύφος ευγενικά αποθαρρύνονται. Οι κοινές πολιτισμικές εμπειρίες πρέπει να αφηγηθούν μέσα από το φακό της προσωπικής εμπειρίας.

 

  • Ένα εργαστήριο ψηφιακών ιστοριών μπορεί να προσαρμοστεί στο σχολικό πρόγραμμα ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητες του κάθε σχολείου. Μπορεί να απλωθεί σε διάρκεια, αν πραγματοποιείται πχ μια φορά την εβδομάδα, μπορεί να εισάγει σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα γραμματισμού στην επικοινωνία, μπορεί να αποτελέσει διαθεματικό project ανάμεσα σε φιλολογικά, εικαστικά, μουσικά μαθήματα και το μάθημα της πληροφορικής, η τέλος να επαναληφθεί περιοδικά στα πλαίσια μιας έρευνας δράσης, δίνοντας πολύτιμα συμπεράσματα και επιτρέποντας μια εσωτερική αξιολόγηση των δεξιοτήτων από τους ίδιους τους μαθητές.